De cao vormt een aanvulling op de wet. In Nederland is veel arbeidsrecht zogenoemd driekwart dwingend recht: dat betekent dat van bepaalde wettelijke regels alleen via een cao mag worden afgeweken. Afwijken in een individueel contract is dan niet toegestaan, maar in een cao wel. De cao biedt op die manier ruimte voor maatwerk binnen de sector, zolang de wet dat toestaat.
Zo mogen cao-partijen bijvoorbeeld afspraken maken over het aantal tijdelijke contracten voor studenten aan een Academie van Bouwkunst, terwijl de wet op dat punt strikter is. Ook is in deze cao geregeld dat werknemers bij een voltijd dienstverband 80 uur bovenop de wettelijke 160 uur aan vakantie-uren krijgen.
Een cao mag de wet dus aanvullen met extra afspraken, zoals over vakantie, ontwikkeluren, pensioen of functiewaardering. En in sommige gevallen mag de cao afwijken van de wet, als de wet daarvoor ruimte biedt. Maar de cao mag nooit regelingen vastleggen die in strijd zijn met bepalingen van zogenoemd dwingend recht, zoals het minimumloon of het recht op minimaal vier weken vakantie per jaar.
De cao werkt automatisch door in de individuele arbeidsovereenkomst. Dat betekent: ook als een bepaling niet letterlijk in het contract staat, geldt de cao gewoon zodra het bureau onder de werkingssfeer valt. Dat is het geval bij bureaus die architectenwerkzaamheden verrichten, zoals beschreven in artikel 2 van de cao. Zijn er over een onderwerp geen cao-afspraken gemaakt? Dan geldt de wet als vangnet. Andersom gaan cao-afspraken voor boven individuele contractafspraken, tenzij de individuele afspraak gunstiger is voor de werknemer.
Tot slot: de cao voor architectenbureaus is in het verleden doorgaans verbindend verklaard (AVV) door het ministerie van SZW. Dit betekent dat de cao verplicht geldt voor alle bureaus in de sector die architectenwerkzaamheden uitvoeren en onder de werkingssfeer van de cao vallen, ook als zij geen cao-partij zijn. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan een bureau dispensatie aanvragen. De huidige cao is Algemeen Verbindend Verklaard (AVV). Door deze AVV zijn de afspraken uit de cao vanaf 1 januari 2025 tot en met 30 juni 2026 bindend voor alle werkgevers en werknemers in de architectenbranche.