Binnen de Europese Unie is de Richtlijn loontransparantie (2023/970) vastgesteld. Het doel van deze richtlijn is om meer inzicht te geven in beloningen en daarmee de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten. Deze richtlijn verplicht werkgevers tot grote openheid over salarissen, zowel tijdens de sollicitatieprocedure als tijdens het dienstverband.
🚨 De bewijslast wordt omgedraaid:
De nationale implementatie in de wetgeving is momenteel gaande. Dit brengt een ingrijpende juridische wijziging met zich mee. Als een werknemer vermoedt dat er sprake is van loonongelijkheid en dit voorlegt aan de rechter, is het aan de werkgever om te bewijzen dat er géén sprake is van een loonkloof. Werkgevers die zich niet aan de regels houden, riskeren schadeplichtigheid met terugwerkende kracht.
1. Regels voor alle werkgevers (ongeacht bureaugrootte)
Voor indiensttreding (werving & selectie)
- Genderneutraal werven: Vacatures en functietitels moeten genderneutraal zijn en wervingsprocedures moeten aantoonbaar niet-discriminerend worden uitgevoerd.
- Salarisindicatie vooraf: Werkgevers moeten sollicitanten proactief informeren over het aanvangssalaris of de salarisbandbreedte van de functie (de positie in het functiehuis).
- Verbod op vragen naar historisch salaris: Het is werkgevers niet langer toegestaan om sollicitanten te vragen naar hun eerdere of huidige salaris.
Tijdens het dienstverband: recht op informatie
- Schriftelijk opvragen: Werknemers hebben het recht om schriftelijk informatie op te vragen over hun beloning. Zij hebben recht op inzage in hun eigen individuele beloningsniveau én de gemiddelde beloningsniveaus naar geslacht voor collega’s die gelijkwaardig werk verrichten.
- Jaarlijkse informatieplicht: Werkgevers moeten hun medewerkers eenmaal per jaar actief berichten over dit recht op informatie en hoe zij dit kunnen uitoefenen.
- Antwoordtermijn van 2 maanden: Werkgevers moeten de opgevraagde informatie binnen uiterlijk twee maanden na het verzoek verstrekken.
- Totale beloning: De totale beloning (basissalaris plus vaste of variabele componenten zoals bonussen) moet worden aangeleverd als een gemiddeld jaarsalaris per categorie.
2. Aanvullende regels voor grotere bureau
Bureaus met meer dan 50 werknemers
Werknemers hebben daarnaast recht op informatie over hoe het beloningsbeleid van het bedrijf in elkaar steekt en hoe de salarissen zich in de loop van de tijd ontwikkelen.
Bureaus met meer dan 100 werknemers (Rapportageverplichting)
Grotere bureaus zijn verplicht om periodiek te rapporteren over de gemiddelde loonontwikkeling en de eventuele loonkloof tussen mannen en vrouwen binnen hun organisatie. Dit rapport moet worden verstrekt aan het bestuur, de ondernemingsraad, de Arbeidsinspectie én via een openbaar toegankelijke digitale omgeving.
| Aantal werknemers | Frequentie rapportage | Eerste rapport uiterlijk op |
|---|---|---|
| 250 of meer | Jaarlijks | In 2027 (over kalenderjaar 2026) |
| 150 tot 249 | Eens per 3 jaar | In 2027 (over kalenderjaar 2026) |
| 100 tot 149 | Eens per 3 jaar | 7 juni 2031 |
Wat moet het rapport verplicht bevatten?
Het verplichte rapportage-overzicht moet nauwkeurig inzicht geven in de volgende zeven componenten:
- Loonkloof in het vaste salaris: Het gemiddelde verschil in basissalaris tussen alle mannelijke en vrouwelijke werknemers.
- Loonkloof in aanvullende/variabele componenten: Het gemiddelde verschil in extra beloningen, zoals bonussen, dertiende maanden of onkostenvergoedingen.
- Mediaan van de loonkloof (vast salaris): Het verschil tussen de middelste mannelijke en de middelste vrouwelijke verdiener in de organisatie (gecorrigeerd voor extreme uitschieters).
- Mediaan van de loonkloof (variabel salaris): Het mediane verschil in aanvullende of variabele beloningscomponenten.
- Aandeel dat variabele beloningen ontvangt: Het exacte percentage van zowel de vrouwelijke als mannelijke werknemers dat een bonus of variabele component krijgt toegekend.
- Aandeel in elk loonkwartiel: De verdeling van mannen en vrouwen over vier gelijke salarisgroepen binnen het bureau (van de laagstbetaalde 25% tot de hoogstbetaalde 25%).
- Loonkloof per specifieke categorie: De loonkloof tussen werknemers die exact dezelfde of gelijkwaardige functies uitoefenen, uitgesplitst naar vast basissalaris en variabele componenten.
Meer informatie
Wil je de volledige juridische achtergrond lezen? Bekijk dan de officiële documentatie van de Europese Unie:
📄 Bekijk de Europese Richtlijn Beloningstransparantie (2023/970)