Werkgeluk is geen luxe, maar een fundament voor duurzaam presteren. Zeker in de wereld van de architectuur – waar creativiteit, deadlines en samenwerking samenkomen – is het cruciaal dat je energie haalt uit je werk. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor de kwaliteit die je levert.

Wat is werkgeluk eigenlijk?
Werkgeluk gaat niet over constant blij zijn. Het is de combinatie van:

  • Plezier: je ervaart werk als leuk 
  • Voldoening: je zet je talenten in
  • Zingeving: je werk doet ertoe

Praktische oefening

Elk teamlid tekent bovenstaande drie lagen op papier of een whiteboard. Per laag geeft iedereen zichzelf een rapportcijfer van 1 tot 10 aan de hand van onderstaande vragen. 

  • Plezier: Heb je voldoende plezier in je werk?
  • Voldoening: Kun je jouw kwaliteiten voldoende inzetten in je werk?
  • Zingeving: Kun je jouw idealen kwijt en bijdragen aan iets groters dan jezelf?

Door de scores te delen en te bespreken, ontstaat inzicht in hoe het team werkgeluk ervaart. Dit kan verrassende inzichten opleveren: collega’s ontdekken wat hen motiveert, waar knelpunten liggen en hoe ze elkaar kunnen versterken. Het gesprek hierover helpt om samen te bouwen aan een positieve, betrokken werksfeer en om werkplezier en motivatie te vergroten. Deze aanpak is laagdrempelig, vraagt weinig voorbereiding en kan eenvoudig worden geïntegreerd in een teamoverleg of projectbespreking. Zo wordt werkgeluk een vast onderdeel van de cultuur binnen het architectenbureau.

De Nederlandse “geluksprofessor” Ruut Veenhoven noemt het liever levensvoldoening: het gevoel dat je leven – en dus ook je werk – betekenisvol is. En dat gevoel heeft grote effecten: mensen die werkgeluk ervaren zijn actiever, socialer, creatiever en minder vaak ziek. Zodra deze drie pijlers in balans zijn, ervaar je die flow waar je als professional op je best bent. Om te begrijpen hoe je werkgeluk opbouwt, helpt het om te kijken naar de basisbehoeften van mensen. De Piramide van Werkgeluk is hierop gebaseerd.

De Piramide van Werkgeluk

De Amerikaanse psycholoog Abraham Maslow stelde in 1943 dat mensen pas kunnen groeien en floreren als hun basisbehoeften zijn vervuld. Zijn beroemde hiërarchie van behoeften bestaat uit vijf lagen die uitstekend zijn te vertalen naar onze werkcontext. 

 


De Piramide van Werkgeluk

4. PERMA-model

Naast de Gelukkig Werken Piramide biedt ook het PERMA-model van psycholoog Martin Seligman waardevolle inzichten in werkgeluk. PERMA is een acroniem voor vijf onderdelen die elk afzonderlijk bijdragen aan geluk en welzijn – zowel binnen als buiten het werk:

  • Positive Emotions – positieve gevoelens zoals plezier, dankbaarheid, trots
  • Engagement – betrokkenheid, volledig opgaan in wat je doet (flow)
  • Relationships – kwalitatieve relaties en sociale verbondenheid
  • Meaning – zingeving: werken aan iets dat groter is dan jezelf
  • Accomplishment –  het behalen van doelen en jezelf ontwikkelen

Het PERMA-model is vooral sterk in het verduidelijken waar je gericht op kunt inzetten, zonder dat daar een vaste volgorde voor nodig is. Het is dus zeer geschikt voor teams of individuen die actief willen reflecteren én handelen rondom werkgeluk.

Waar de Gelukkig Werken Piramide zichtbaar maakt of de basis op orde is, helpt PERMA om bestaande werkgelukfactoren te versterken. De twee modellen vullen elkaar perfect aan in het vormgeven van een gezonde en inspirerende werkcultuur.
PERMA-model

5. Vind je WHY – werken vanuit betekenis

Zowel de Gelukkig Werken Piramide als het PERMA-model laten zien welke voorwaarden bijdragen aan werkgeluk: van fysieke gezondheid en psychologische veiligheid tot positieve relaties, prestaties en zingeving.

Maar werkgeluk gaat verder dan alleen het vervullen van behoeften. De diepste laag van motivatie ontstaat wanneer je weet waarom je doet wat je doet. Dit raakt aan de kern van betekenisvol werk: je persoonlijke WHY. Zoals Viktor Frankl ontdekte, wie een “waarom” heeft, kan bijna elk “hoe” aan.

Je WHY is jouw persoonlijke drijfveer. Het antwoord op:

  • Waarom doe ik dit werk?
  • Waar draag ik aan bij?
  • Wat zou ik doen, ook als ik er niet voor betaald kreeg?

Je WHY geeft richting en energie. Schrijf ’m op en herlees ‘m wanneer je vastloopt. Dat werkgeluk ertoe doet, blijkt ook uit de cijfers.
Vind je WHY – werken vanuit betekenis

6. De feiten en cijfers over werkgeluk (NL)

  • Slechts 13% van de Nederlanders voelt zich écht gelukkig op het werk
  • 87% noemt relatie met collega’s als de belangrijkste factor
  • 94% vindt plezier essentieel
  • Medewerkers die werkgeluk ervaren, verzuimen tot 37% minder

We brengen gemiddeld 90.000 uur van ons leven door met werken. Tijd om het leuk te maken!

7. Praktische handvatten voor meer werkgeluk

  • Ontdek je talenten – Waar blink jij in uit zonder moeite?
  • Autonomie – Zoek ruimte om je werk op jouw manier te doen
  • Waardering – Vraag én geef complimenten
  • Verbinding – Investeer in relaties op je werk
  • Grenzen – Bewaak je energie en je werk-privébalans
  • Focus op het positieve – Train je hersenen (ja, dat kan!)

Heb je behoefte aan meer invloed op je werkplezier? Dan is Jobcrafting een praktische methode om zelf aan de slag te gaan.

8. Van reflectie naar actie: Jobcrafting

Wil je actief aan de slag met meer werkplezier en voldoening? Jobcrafting is een praktische methode waarmee je zelf je werk vormgeeft. Door kleine aanpassingen te maken in je taken, samenwerking of werkwijze, kun je je baan beter laten aansluiten bij je talenten, behoeften en drijfveren. Zo vergroot je niet alleen je eigen werkgeluk, maar ook je betrokkenheid en energie op de werkvloer.
 Jobcrafting

9. Positieve mindset = krachtig gereedschap

Onze hersenen zijn vijf keer gevoeliger voor negatieve dan voor positieve prikkels. Daarom moet je actief oefenen in positief denken.

Tot slot: jij hebt invloed
Werkgeluk is geen toeval, en het komt zelden vanzelf. Maar je hebt er wél invloed op. Niet alles, maar veel.

Begin klein:

  • Reflecteer
  • Maak keuzes
  • Ga het gesprek aan
  • Vier wat goed gaat

Met kleine stappen kun je al verschil maken. Wil je verder verdiepen of direct aan de slag? Bekijk dan onderstaande mogelijkheden.

10. Meer weten of direct aan de slag?

Wil je meer weten over de achterliggende theorieën? Hieronder lees je wat het verschil is tussen het PERMA-model en de piramide van werkgeluk.

11. Verdieping: PERMA-model vs. piramide van werkgeluk

Het PERMA-modelen de piramide van werkgeluk zijn beide kaders die inzicht geven in wat mensen nodig hebben om zich gelukkig en vitaal te voelen in hun werk, maar ze verschillen in opbouw en accenten.

Overeenkomsten

  • Doel: Beide modellen zijn gericht op het bevorderen van werkgeluk, welzijn en duurzame inzetbaarheid.
  • Brede benadering: Ze kijken verder dan alleen materiële of functionele behoeften en nemen ook psychologische en sociale factoren mee.
  • Praktisch toepasbaar: Beide modellen worden gebruikt als handvat voor organisaties om het werkgeluk van medewerkers te vergroten, bijvoorbeeld via beleid, trainingen of gesprekken.

Verschillen

Aspect PERMA-model Piramide van werkgeluk
Oorsprong Positieve psychologie (Seligman) Afgeleid van Maslow, vertaald naar werkcontext
Opbouw Vijf gelijkwaardige pijlers (geen hiërarchie) Hiërarchisch model met lagen/fases
Elementen Positieve emoties, Engagement, Relaties, Zingeving, Prestaties

 

Basisvoorwaarden (veiligheid, gezondheid), groei, engagement, zingeving, werkgeluk
Toepassing Gericht op het versterken van alle pijlers, los van volgorde

Gericht op het versterken van alle pijlers, los van volgorde

Benadrukt het belang van een stevig fundament voordat hogere lagen mogelijk zijn
Focus

 

Subjectief welzijn en persoonlijke groei

 Combinatie van basisbehoeften, psychologisch welzijn en organisatieklimaat


Samenvatting

  • PERMA biedt een holistisch raamwerk met vijf pijlers die elk afzonderlijk bijdragen aan welzijn en werkgeluk. Het model is niet hiërarchisch: je kunt op elk van de vijf elementen inzetten, afhankelijk van wat nodig is.
  • De piramide van werkgeluk werkt hiërarchisch: eerst moeten basisvoorwaarden als veiligheid en gezondheid op orde zijn, voordat er ruimte is voor groei, engagement en uiteindelijk zingeving en werkgeluk.

Beide modellen zijn complementair: de piramide helpt om te zien waar je als organisatie moet beginnen, terwijl PERMA richting geeft aan het versterken van specifieke geluksfactoren, ongeacht de volgorde.

“Het PERMA-model, ontwikkeld door Seligman, bestaat uit vijf factoren die het werkgeluk direct beïnvloeden: positieve emoties, engagement, relaties, zingeving en prestaties. De piramide van werkgeluk laat zien dat een stevig fundament nodig is voordat je door kunt groeien naar duurzaam werkgeluk.”

Deze kaders zijn dus goed naast elkaar te gebruiken voor een integraal werkgelukbeleid.

“Werkgeluk is geen eindbestemming. Het is een manier van reizen.”

Werkgeluk Professor Ruut Veenhoven – Link naar pdf

Op deze pagina vind je:

1. Wat is werkgeluk eigenlijk?
2. De werkgelukformule
3. De Gelukkig Werken Piramide (gebaseerd op Maslow)
4. PERMA-model
5. Vind je WHY – werken vanuit betekenis
6. De feiten en cijfers over werkgeluk (NL)
7. Praktische handvatten voor meer werkgeluk
8. Van reflectie naar actie: Jobcrafting
9. Positieve mindset = krachtig gereedschap
10. Meer weten of direct aan de slag
11. Verdieping: PERMA-model vs. piramide van werkgeluk