The Human Factor 2024 is uit! Binnenkort in de brievenbus van elk architectenbureau

De architectenbranche krijgt medio juni 2024 de nieuwste uitgave van het SFA-magazine The Human Factor toegestuurd. 
Heb je het magazine niet ontvangen? Je kunt The Human Factor 2024 hier online lezen.
Wil je het magazine liever thuis ontvangen?  Zie dan de link hieronder.

Uit het voorwoord van The Human Factor 2024, door SFA-directeur Marianne Berenschot

Er is zojuist een nieuwe regering gevormd; als ik dit schrijf moeten we nog zien hoe een en ander gaat uitpakken, ook voor onze branche. Maar Erik Scherder heeft in zijn column op de volgende bladzijde alvast een gezondheidsadvies voor het nieuwe kabinet en voor heel Nederland: maak voldoende dagelijks bewegen vanzelfsprekend. Als je ergens samen uit moet zien te komen, is samen lopen een belangrijke stap naar een succesvol resultaat. Over gezondheid gesproken: uit eerder onderzoek blijkt dat architecten grotendeels tevreden zijn over de arbeidsomstandigheden en de inhoud van hun werk. Dat is een mooie constatering, en ook het ziekteverzuim in onze branche is gelukkig relatief laag. Maar daar staat tegenover dat langer doorwerken de trend is, dus hoe zorg je ervoor dat je met plezier je werk kunt blijven doen?

Dat vraagt een bewuste houding om je vak veilig, gezond en vitaal uit te oefenen. Dat geldt ook voor de groeiende groep zzp’ers. Twee van hen delen in deze uitgave hoe zij hiermee omgaan. Daarnaast zijn werkgevers ook wettelijk verplicht om te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving. Mijn advies: ga het gesprek met elkaar aan. In dit magazine -en op de SFA-website- reiken we je praktische handvatten aan. En vanuit het collectieve belang voor de sector, organiseren we in juni (red. 2024) een event in Utrecht waar werknemers, werkgevers en zzp’ers elkaar ontmoeten, ervaringen delen en tips uitwisselen. We hopen op een inspirerende dag!


THF thuisgestuurd krijgen? Dat kan! 
Online The Human Factor 2024 lezen kan via deze link.
Wil jij het magazine op je gemak thuis lezen? We sturen je graag een exemplaar toe. Uiteraard zolang de voorraad strekt! 
Klik hier om het magazine thuisgestuurd te krijgen.

De eerste nummers van The Human Factor zijn nog steeds relevant en kun je via deze links vinden: The Human Factor nulnummer 2021, The Human Factor 2023.

Over The Human Factor
The Human Factor (THF) is een magazine voor en over de mensen in de architectenbranche waarbij duurzame inzetbaarheid centraal staat. SFA brengt The Human Factor uit om op een laagdrempelige manier bewustwording te creëren voor onderwerpen die horen bij het thema duurzame inzetbaarheid.

Subsidie voor The Human Factor en MDIEU-nieuwsbrief
Het magazine wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kader van MDIEU.

SFA haalde eind 2021 een subsidie binnen in het kader van de MDIEU-regeling (Maatregel Duurzame Inzetbaarheid en eerder Uittreden). Met een deel van de subsidieregeling kan SFA de MDIEU-nieuwsbrief en THF uitbrengen. En daarnaast heeft SFA dankzij de subsidie in 2023 regiobijeenkomsten kunnen organiseren om een behoeftepeiling te doen op het gebied van ondersteunende HR-tools. In 2024 wordt een landelijk event voor iedereen in de architectenbranche georganiseerd: voor werkgevers, werknemers, zzp’ers en architectuurstudenten. Het event op woensdag 19 juni te Utrecht heeft de titel gekregen: Architect van je eigen werk en wil de aanwezigen informeren en inspireren. 
Voorafgaand aan de activiteiten in de MDIEU-subsidieregeling is in 2021-2022 een sectoranalyse uitgevoerd. Meer over de sectoranalyse lees je hier. 

 

SFA-magazine The Human Factor is uit!

De branche krijgt de nieuwste uitgave van SFA-magazine The Human Factor toegestuurd. Klik hier om het magazine online te lezen. Maar je kunt het magazine ook thuisgestuurd krijgen, zie de link hieronder! 

Uit het voorwoord van THF

Toen het ‘nulnummer’ van The Human Factor verscheen, in maart 2021, zaten we nog midden in de coronacrisis. Andere crisissen en de oorlog in Oekraïne bepalen nu het nieuws. De huidige woningcrisis zou voor een impuls in de bouwsector moeten zorgen, maar de stikstofcrisis zorgt juist voor stilstand, evenals de stijgende rente waardoor beleggers afhaken. Dat zorgt bij veel werkenden in de branche voor onzekerheid.

Om deze onzekerheid en daarmee samenhangende werkstress het hoofd te kunnen blijven bieden, is oog voor duurzame inzetbaarheid onmisbaar. Hoe houd je het werk niet alleen vol, maar ook leuk. Kenmerk van onze branche is het werkplezier dat juist het creatieve proces met zich meebrengt. Maar hoe kun je, geconfronteerd met deadlines en concurrentie vanuit andere branches, oog houden voor een gezonde werkbalans en toch rendabel werken?

Ook – of misschien wel juist – voor jongere werknemers is aandacht voor duurzame inzetbaarheid belangrijk. Daarom hebben we een aantal sleutelfiguren op het gebied van de beroepservaringsperiode de vraag voorgelegd hoe zij hier in hun programma’s aandacht aan besteden.

Dank aan de medewerkers van SFA, de geïnterviewden en allen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van dit nummer. Hopelijk haal je hier als lezer inspiratie uit. Wil je het magazine thuisgestuurd krijgen, klik dan hier. 

Marianne Berenschot,

directeur SFA

THF thuisgestuurd krijgen? Dat kan! 

Online lezen kan via deze link. Wil jij het magazine op je gemak thuis lezen?  We sturen je graag een exemplaar toe. Uiteraard zolang de voorraad strekt!

Klik hier om het magazine thuisgestuurd te krijgen

Het eerste nummer van The Human Factor (maart 2021) kun je hier nog steeds lezen.

 

Over The Human Factor

The Human Factor (THF) is een magazine voor en over de mensen in de architectenbranche waarbij duurzame inzetbaarheid centraal staat. Dit jaar en ook volgend jaar brengt SFA het blad The Human Factor uit om op een laagdrempelige manier bewustwording te creëren voor onderwerpen die horen bij het thema duurzame inzetbaarheid.

Het gaat bijvoorbeeld over je persoonlijke ontwikkeling en het inzetten van je ontwikkeluren. Maar je leest in THF ook over de invulling van de gesprekscyclus bij verschillende bureaus: voeren collega’s ambitiegesprekken, resultaatgesprekken of ook voortgangsgesprekken? En wat levert dit op?  

Subsidie voor The Human Factor en MDIEU-nieuwsbrief

Het magazine wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kader van MDIEU.

SFA haalde eind 2021 een subsidie binnen in het kader van de MDIEU-regeling (Maatregel Duurzame Inzetbaarheid en eerder Uittreden). Met een deel van de subsidieregeling kan SFA de MDIEU-nieuwsbrief en THF uitbrengen. En daarnaast kon SFA bijvoorbeeld de regiobijeenkomsten van afgelopen maart en april organiseren om een behoeftepeiling te doen op het gebied van ondersteunende HR-tools.   

Vanuit de MDIEU-subsidieregeling is in 2021-2022 al een sectoranalyse uitgevoerd. Meer over de sectoranalyse lees je hier. 

Sectoranalyse: duurzame inzetbaarheid in architectenbranche

SFA heeft CAOP in 2021-2022 een sectoranalyse laten uitvoeren. Centrale vraag: hoe staat het met de duurzame inzetbaarheid en ontwikkeling van werkenden in de branche? Het doel van duurzame inzetbaarheid en ontwikkeling is dat iedereen zoveel mogelijk gezond, competent en met plezier kan werken tot aan het pensioen.
In het onderzoek zijn cijfers  (vooral van het pensioenfonds) geanalyseerd en zijn de interviews en groepsgesprekken met negen werkgevers, drie werknemers en drie zzp’ers weergegeven.

In het rapport sectoranalyse architecten (pdf) tref je alle bevindingen aan, hieronder vind je de samenvatting:

  • Bureaus zijn vaak kleine organisaties: 94% van de ruim 1.260 bureaus met personeel heeft minder dan 25 werknemers en 63% heeft 5 of minder werknemers. Daarnaast zijn er volgens eerder onderzoek van Panteia naar schatting circa 1900 actieve eenmansbedrijven, die architectendiensten leveren.
  • Werknemers zijn relatief jong: ruim 46% is jonger dan 35 jaar, terwijl aan de andere kant nog geen 12% 55 jaar of ouder is.
  • Er is een hoge werkdruk als gevolg van een hoge intrinsieke motivatie (niet makkelijk nee zeggen), de inhoud en dynamiek van het werk en de beperkte marges binnen de architectenbureaus. Door het online werken is in bepaalde gevallen de werkdruk verder vergroot (lastig om grenzen aan te geven, de balans tussen privé en werk te bewaken en hogere drempels voor escaleren en sparren).
  • Door ingrijpende technologische veranderingen en maatschappelijke impact van het werk is het voor DI essentieel dat architecten zich blijven ontwikkelen na de opleiding. In de branche wordt op allerlei manieren aanbod voor ontwikkeling beschikbaar gesteld, maar hier wordt in de praktijk nog beperkt gebruik van gemaakt. Dit kan mede worden verklaard door de hoge werkdruk. Vanwege het thuiswerken is ook minder gelegenheid tot informeel leren. De kleine bureaus, die in de branche de meerderheid vormen, hebben te maken met financiële druk, waardoor de ontwikkeling van werknemers niet altijd prioriteit krijgt.
  • Er is meer aandacht nodig voor soft skills1, ofwel persoonlijke eigenschappen zoals communicatie, samenwerken, kritisch denken, leiderschap en aanpassingsvermogen. Werkenden moeten zich een duidelijker beeld vormen van hun capaciteiten (skill awareness), inzetbaarheid en scholingsbehoeften. Het ontbreekt bijvoorbeeld soms aan goede zakelijke afspraken met opdrachtgevers over meerwerk, hetgeen de werkdruk verhoogt.
  • Er zijn duidelijke verschillen bij de inrichting en structuur van de gesprekscyclus. Uit een aantal interviews bleek dat de gesprekscyclus voor met name werknemers vaak als een verplicht onderdeel voelt. Wel zijn er nieuwe initiatieven met een andere aanpak, waarbij werknemers meer gestimuleerd worden via gesprekken en voorbereiding na te denken over hun eigen ontwikkeling en loopbaan en hierbij meer de regie te nemen (bijlage 2).

Deze sectoranalyse is uitgevoerd in het kader van de MDIEU-regeling. SFA onderzoekt nu of de sectoranalyse een gesubsidieerd vervolg kan krijgen in een activiteitenplan voor de branche.

Nulnummer The Human Factor overhandigd aan rijksbouwmeester

Lees hier het magazine The Human Factor – maart 2021

Rijksbouwmeester Floris Alkemade ontving 23 maart het eerste exemplaar van The Human Factor van SFA-voorzitter Zamaney Menso en secretaris-penningmeester Victor Frequin (helemaal links op de foto).  Ook Huub de Graaff, directeur SFA (rechts op de foto) was bij dit feestelijke moment. 

The Human Factor is een splinternieuw blad van SFA, voor en over de mensen in de architectuurbranche. Architectuur is mensenwerk maar de mens staat nogal eens in de schaduw van de projecten. SFA wil het werken in architectenbureaus bevorderen en stelt daarom met dit blad de mens achter de architectuur centraal. Het nulnummer heeft duurzame inzetbaarheid als thema en gaat uitgebreid in op allerlei aspecten rondom ontwikkeling van zowel werknemers als werkgevers.

In de woorden van de rijksbouwmeester Floris Alkemade: 
“De komende decennia komt er onafwendbaar een keten van fundamentele transities op ons af. De kunst is om die te sturen, verandering is de constante factor en alleen de kwaliteit van de mensen en hun inzichten bepaalt of we de nieuwe vragen op de juiste wijze weten te formuleren. Als de vragen veranderen, moeten ook de antwoorden anders zijn. Daarom is aandacht voor persoonlijke ontwikkeling zo belangrijk, wendbaar blijven, kennis blijven opdoen, de menselijke factor”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Future search 3: oplossingen

Op zoek naar oplossingen was de rode draad voor Future search 3. Een groep werknemers en werkgevers uit de branche bouwde voort op eerder in kaart gebrachte trends (Future search 1) en opgaven/uitdagingen (Future search 2):

Van –> Naar
Hier zoeken deelnemers oplossingen voor:

  • Van gejaagdheid naar vertraging
  • Van werkgever naar inspirator
  • Van functieprofielen naar rollenprofielen
  • Van functioneringsgesprekken naar andere varianten
  • Bij al deze bewegingen is aandacht een sleutelbegrip

Samenvattende podcast
Van de 3e sessie is een podcast gemaakt, luister naar:


Enkele uitspraken van deelnemers aan sessie 3

  • Over ontwikkeling & vakmanschap: “Werknemer moet zelf willen. Werkgever heeft de rol om te stimuleren en faciliteren.” “Een bouwkundige/ontwerper moet meerdere facetten van het proces beheersen. Zicht op het grote geheel is van belang.”
  • Over functieprofielen: “Moderniseren. Niet afschaffen.” “Minder stapsgewijs”. “Mensen die niet tot boven (=seniorfunctie) kunnen of willen, toch groeimogelijkheden bieden, ook in de breedte.” “Nu kun je alleen hoger op als je leiding geeft.” “Te star, er zijn maar een paar kapstokjes om hoger op te komen.” “Functie afschaffen (kokers). In plaats daarvan een rollenhandboek. Zie dat als een verzameling van vaardigheden.”
  • Over belonen in geld of anderszins: “Ja wel graag in geld” “Wel koppelen aan profiel. Werkgever én werknemer gaan er dan goed in”. “Een mooi tegengeluid voor jobhoppen.”
  • Over cao à la carte: “Werknemer en werkgever zijn er niet in gespecialiseerd.” “Kan wel uit de cao.”
  • Over goede sfeer: “Huisvesting”, “Goede koffie”, “Naar je zin hebben”, “Aandacht”.
  • Over alternatieven voor het functioneringsgesprek: “Wij maken strandwandelingen. Daarin praten we over het leven, over ‘wat is je ambitie’?” “Wij hebben elk kwartaal een gesprek. Dat is ook een vorm van aandacht.”

   

Een greep uit de oplossingen

  • Modernere functieprofielen (als generiek toetsingscriterium)
  • Onderscheid junior / medior / senior (in functiehandboek)
  • Beoordelen en belonen d.m.v. een rollenhandboek (verzameling van vaardigheden)
  • Alternatieve ontwikkelpaden (naast naar boven ook zijwaarts)
  • Mensen jong en ervaren koppelen
  • Flexibeler werktijden
  • Vertragen plannen & organiseren
  • Bewust bewaken van werkdruk (vanuit werkgever / werknemer)
  • Goede sfeer (zorgt voor binding)

Lees ook: Future search 1 – trends, Future search 2 – uitdagingen, Future search 4 – de oplossingsideeën en Future search 5 – inzoomen op moderne functieprofielen.

Warmlopen voor de toekomst in Pakhuis de Zwijger

Woensdag 28 november stond in het teken van duurzame inzetbaarheid. Duurzame inzetbaarheid wordt vaak als een wat abstracte term ervaren. We praten daarom liever over warmlopen voor de toekomst, over jezelf ontwikkelen in architectenbureaus. Hoe kun je dat zelf vormgeven? Daar ging deze avond in Pakhuis de Zwijger over. 

Samenvatting event

De avond is ondersteund door De Argumentenfabriek. Katrin Weber en Jenny Kossen gaven een presentatie over duurzame inzetbaarheid en de factoren die hierbij een rol spelen. Op persoonlijk vlak gaat het er dan om om te merken wanneer je een beetje niet meer inzetbaar bent, als signaal om hieraan te gaan werken. 

Lammert Kamphuis gaf een inspirerende lezing, met bijvoorbeeld een pleidooi voor meer realisme, je kunt bijvoorbeeld voor direct verhoogd werkgeluk zorgen als je minder hoge verwachtingen hebt. En hij moedigde de zaal aan om vooral -ook in je werk- te gaan spelen. 

 
Vier architectenbureaus vertelden hoe zij werken aan ontwikkeling, van medewerkers en bureau:
 

Renée Liefting (Rijnboutt) laat medewerkers zelf de agenda bepalen voor interne presentaties en discussies. “De Rijnboutt Academie wordt door medewerkers zelf gestuurd en georganiseerd. Collega’s presenteren aan collega’s. Dat zorgt voor een lage drempel.” De uren voor duurzame inzetbaarheid uit de cao – de ontwikkelvoucher – besteden medewerkers aan seminars, kleine cursussen of een studie. Rijnboutt biedt de gelegenheid om het urenbudget om te zetten in geld voor ontwikkeling.

Hans van den Dobbelsteen (LKSVDD) vertelde over wisselende rollen & taken. Door de crisis kwam de focus op overleven. Het heeft Hans geleerd om medewerkers te vragen naar het doel van hun functie. “Als je het doel scherper hebt, kun je werk ook een andere naam geven. Bovendien kom je door het bereiken van je doel eerder bij je plezier.”

Jack Jagtenberg benadrukte dat voor SW architecten en ook voor hemzelf het behouden van focus belangrijk is. “In de veelheid van dingen die we interessant vinden gaat het om kiezen, kiezen, kiezen. Terugkijkend merk ik dat Terugkijkend merk ik bijvoorbeeld dat dat kiezen voor duurzaamheid goed is geweest.” 

Ayla Stomp en Yannick Boidin van Jade architecten vertelden hoe zij werken aan het zelf een rol pakken binnen het bureau, en over het per kwartaal focussen op een nieuwe te ontwikkelen competentie. Deze werkwijze is begonnen met een cursus intern ondernemerschap van SFA, over hoe je jezelf positioneert binnen het bureau.

De aanwezigen gingen zelf aan de gang met de levenskaarten van persona’s Max en Mirjam. Voor deze personen, met hun schetste levens-/werkgeschiedenis & wensen, zijn drie vragen beantwoord: wat kan de werknemer doen om de duurzame inzetbaarheid te vergroten, wat kan de werkgever doen en wat kan de branche doen?
Dit leverde mooie inzichten op. En waar liggen volgens de deelnemers wensen voor de branche.

naar de levenskaarten

 

Voor deze bijeenkomst heeft SFA een bijdrage ontvangen uit het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Future search 2: uitdagingen

 

Als trends en opgaven/uitdagingsgebieden zijn na sessie 2 drie gebieden geïdentificeerd:
duurzame inzetbaarheid, vakmanschap en systemen/businessmodellen.

 

 

De vertaling van deze uitdagingen voor arbeidsrelaties is als volgt:

 

Samenvattende podcast
Van de 2e sessie is ook weer een podcast gemaakt, luister naar: 


Enkele uitspraken van deelnemers aan sessie 2

“In een volwassen arbeidsrelatie bestaat er een balans tussen werkgever en werknemer in wat je biedt en wat je krijgt. Bewustwording van je toegevoegde waarde. Als werknemer zelf ook scherp zijn op je ontwikkeling. Je blijven ontwikkelen en daar zelf ook verantwoordelijkheid voor nemen.”

“Ik verwacht dat in de toekomst het bureau aan het verdwijnen is, en dat er meer samenwerkingsverbanden van individuen gaan ontstaan. Je gaat meer individueel werken.”

“Digitalisering heeft invloed op de productiviteit. We gaan misschien 20 of 24 uur werken in plaats van 40.”

“In mijn ideale wereld is rust in de organisatie georganiseerd, voor vertraging, om met architectuur toegevoegde waarde te leveren in de ruimte, om visionair bezig te zijn, voor wetenschappelijke publicaties.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Future search 1 – trends, Future search 3 – oplossingsrichtingen, Future search 4 -oplossingsideeën en Future search 5 – inzoomen op moderne functieprofielen.

SFA heeft voor dit project een bijdrage ontvangen van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Future search 1: trends

 

In alle veranderingen herkenden we tijdens deze workshop twee trends: technologie, digitalisering enerzijds & de humane, menselijke kant anderzijds: aandacht voor elkaar, creativiteit, spiritualiteit, diversiteit. Maar het is geen tegenstelling: je hebt als werknemer meer talenten, daar moet een werkgever oog voor hebben.

 

 

Luister naar de samenvattende podcast:

 

Enkele uitspraken uit deze sessie: 

Juist voor een creatief vak geldt: authentiek zijn is belangrijk, je diepere drijfveren laten zien. Daarmee onderscheid je je, dat draagt ook bij aan je verdienmodel.

Door te reizen doen medewerkers nieuwe invloeden op, maken het hoofd leeg en er ontstaat ruimte voor nieuwe dingen. Het is daarom ook goed als mensen op een andere plek in het bureau kijken.

Een architect kan wellicht als hij (zij) ouder wordt niet alle technologische ontwikkelingen volgen. Dat hoeft geen probleem te zijn al moet je natuurlijk wel op de hoogte zijn. Je moet namelijk wel met elkaar kunnen blijven communiceren.
Projecten worden steeds complexer. Het is goed om een architect dan met tekenaar/modelleur samen naar presentatie of klant te gaan. Als architect stel je de juiste vragen aan de klant, stuur je aan door middel van een (computer)schets, de modelleur maakt als expert de vertaalslag.

 

 

 

 

 

 

 

Lees ook: Future search 2 – uitdagingen, Future search 3 – oplossingsrichtingen, Future search 4 – oplossingsideeën en Future search 5 – inzoomen op moderne functieprofielen.

SFA heeft voor dit project een bijdrage ontvangen van het Europees Sociaal Fonds (ESF).

Jonge ontwerpers en beroepservaringperiode

Jonge-ontwerpers-en-beroepservaring-2015-2017